گربه بریتیش شورت هیر

تاریخچه و خاستگاه نژاد بریتیش شورت هیر

ریشه بریتیش شورت‌هیر به گربه‌های خانگی و کاری بریتانیا برمی‌گردد؛ گربه‌هایی قوی و مقاوم که قرن‌ها در خانه‌ها، مزارع و انبارها موش شکار می‌کردند. گفته می‌شود نیاکان آن‌ها همراه رومیان به جزیره بریتانیا رسیدند، اگرچه این روایت بیشتر تاریخی-افسانه‌ای است تا مستند.

پرورش هدفمند این نژاد در اواخر قرن نوزدهم آغاز شد. هریسون وِیر، که او را پدر نمایشگاه‌های گربه می‌دانند، نخستین نمایشگاه سازمان‌یافته گربه را در سال ۱۸۷۱ در کریستال پالاس لندن برگزار کرد و گربه‌های موکوتاه بریتانیایی از ستارگان آن بودند.

در آغاز قرن بیستم، محبوبیت گربه‌های پرشین و دیگر نژادهای وارداتی باعث افول بریتیش شد و تا جنگ جهانی اول تعداد آن به‌شدت کم شد. جنگ‌های جهانی ضربه دیگری بودند. پرورش‌دهندگان برای نجات نژاد، آن را با گربه‌های پرشین، راشن بلو، برمه‌ای و شارتروی آمیزش دادند. همین آمیزش‌ها بدن پهن‌تر، پوشش متراکم‌تر و تنوع رنگ بیشتری به بریتیش داد و نسخه موبلند آن، یعنی بریتیش لانگ‌هیر، هم از همین مسیر پدید آمد. بریتیش در اواخر دهه ۱۹۷۰ در انجمن‌های بزرگ به رسمیت کامل رسید و امروز یکی از پرطرفدارترین نژادهای جهان است.

ظاهر و ویژگی‌های ظاهری

بریتیش گربه‌ای متوسط تا بزرگ، با بدن کابی (جمع‌وجور و پهن)، سینه عریض، پاهای کوتاه و محکم و دمی ضخیم با نوک گرد است. نرها معمولاً ۴ تا ۸ کیلوگرم و ماده‌ها ۳ تا ۵ کیلوگرم وزن دارند و تفاوت جثه دو جنس محسوس است. رشد این نژاد کند است و معمولاً حدود سه سالگی به جثه و عضلات کامل می‌رسد.

سر گرد و بزرگ، گونه‌ها پهن و پر (به‌خصوص در نرها)، بینی کوتاه و پهن و گوش‌ها کوچک و با فاصله زیاد از هم هستند. چشم‌ها درشت و گرد است و در رنگ آبی معمولاً مسی یا نارنجی پررنگ است؛ در رنگ‌های سیلور و گلدن سبز و در کالرپوینت‌ها آبی است.

پوشش: موی بریتیش کوتاه، بسیار متراکم و با لمسی شبیه مخمل یا فرش پرزدار است. لایه زیرین ضخیم دارد و هنگام لمس، مو به‌جای خوابیدن، کمی از بدن فاصله می‌گیرد.

رنگ‌ها: آبی کلاسیک‌ترین و رایج‌ترین رنگ است، اما استانداردها رنگ‌های فراوانی را پذیرفته‌اند:

• رنگ‌های یکدست: آبی، مشکی، سفید، قرمز، کرم، شکلاتی، یاسی (لیلاک)، دارچینی و فاون
• سیلور و گلدن (شیدد و چینچیلا)
• تابی (کلاسیک، ماکرل و خال‌دار)، اسموک و تورتی
• دورنگ و کالرپوینت

خلق‌وخو و رفتار بریتیش شورت هیر

بریتیش را اغلب «جنتلمن» دنیای گربه‌ها می‌نامند. گربه‌ای آرام، باوقار و متعادل است که به‌ندرت رفتار خراب‌کارانه نشان می‌دهد. صاحبش را در خانه از اتاقی به اتاق دیگر دنبال می‌کند و دوست دارد نزدیک او باشد، اما معمولاً روی زمین یا کنار شما روی مبل، نه لزوماً در آغوشتان. بسیاری از بریتیش‌ها بلند کردن و بغل شدن طولانی را دوست ندارند.

صدای بریتیش بسیار کم شنیده می‌شود و میو کردنش آرام و کوتاه است. با غریبه‌ها معمولاً آرام و کنجکاو برخورد می‌کند و ترسو نیست. این نژاد تحمل خوبی در برابر تنهایی دارد و برای خانواده‌های شاغل گزینه مناسبی است، البته تنهایی بسیار طولانی و هر روزه برای هیچ گربه‌ای خوب نیست.

بریتیش در جوانی بازیگوش است، اما با افزایش سن آرام‌تر و کم‌تحرک‌تر می‌شود. با کودکان صبور است و با سگ‌های آرام و گربه‌های دیگر معمولاً به‌خوبی کنار می‌آید.

نگهداری از گربه بریتیش شورت هیر

تغذیه

بریتیش اشتهای خوبی دارد و با افزایش سن کم‌تحرک می‌شود؛ ترکیبی که آن را به یکی از نژادهای مستعد چاقی تبدیل می‌کند. از غذای کامل و باکیفیت ویژه گربه با پروتئین حیوانی بالا استفاده کنید و مقدار روزانه را بر اساس وزن ایده‌آل و نه وزن فعلی تنظیم کنید. ظرف غذای همیشه پر برای بریتیش مناسب نیست؛ وعده‌های مشخص بهتر است.

ترکیب غذای خشک و مرطوب هم کالری را بهتر کنترل می‌کند و هم آب بیشتری به بدن می‌رساند که برای پیشگیری از سنگ و التهاب مجاری ادراری، به‌خصوص در نرهای عقیم‌شده، مهم است. آب تازه را در چند نقطه خانه قرار دهید. پس از عقیم‌سازی نیاز به کالری کاهش می‌یابد، پس مقدار غذا را با نظر دامپزشک تنظیم کنید. هر چند هفته یک‌بار گربه را وزن کنید.

آراستگی و نظافت

پوشش بریتیش گره نمی‌خورد، اما به دلیل لایه زیرین متراکم، ریزش مویش بیشتر از چیزی است که از یک گربه موکوتاه انتظار می‌رود. هفته‌ای یک تا دو بار برس لاستیکی یا شانه دندانه‌ریز کافی است؛ در فصل‌های ریزش، به‌ویژه بهار، برس زدن را به چند بار در هفته برسانید تا گلوله مو کمتر شود.

بریتیش معمولاً به حمام نیاز ندارد. ناخن‌ها را هر دو تا سه هفته کوتاه کنید، گوش‌ها را هفتگی بررسی کنید و اگر ممکن است دندان‌ها را مسواک بزنید.

بازی و تحرک

بریتیش به پریدن‌های بلند علاقه ندارد و بیشتر بازی‌های زمینی را ترجیح می‌دهد. روزانه دو نوبت بازی ده تا پانزده دقیقه‌ای با چوب پر، موش پارچه‌ای یا توپ برای کنترل وزن ضروری است. اسباب‌بازی‌های پازلی غذا هم ذهنش را مشغول می‌کنند و هم سرعت غذا خوردنش را کم می‌کنند. درخت گربه محکم و پایدار با سکوی پهن و اسکرچر بلند و سنگین که زیر وزن بریتیش تکان نخورد ضروری است.

زندگی در آپارتمان

بریتیش از مناسب‌ترین نژادها برای آپارتمان است: کم‌سروصدا، آرام، بدون نیاز به حیاط و سازگار با فضای کوچک. بهتر است کاملاً داخل خانه زندگی کند.

پوشش متراکم بریتیش در گرمای تابستان ایران، به‌خصوص در آپارتمان‌های طبقات بالا و رو به آفتاب، آزاردهنده است. خانه را خنک نگه دارید، جایی خنک مثل کف سرامیکی در اختیارش بگذارید و آب تازه همیشه در دسترس باشد. ظرف خاک باید به اندازه جثه بزرگ بریتیش جادار باشد و هر روز تمیز شود. نصب توری محکم روی پنجره‌ها و بالکن را فراموش نکنید.

آموزش بریتیش شورت هیر

بریتیش باهوش است، اما انگیزه‌اش برای اجرای دستورها کمتر از نژادهایی مثل سیامی است. ظرف خاک را معمولاً خیلی زود یاد می‌گیرد و با تشویق و قرار دادن اسکرچر در مسیر رفت‌وآمد، به‌راحتی از خراشیدن مبل دست می‌کشد.

آموزش با خوراکی‌های کوچک و کلیکر جواب می‌دهد، به شرطی که جلسات کوتاه و سرگرم‌کننده باشند. چون بریتیش بغل شدن را دوست ندارد، از کودکی او را به لمس شدن پنجه‌ها، باز کردن دهان و رفتن داخل باکس حمل عادت دهید تا معاینه‌های دامپزشکی کم‌استرس‌تر باشد. هرگز گربه را تنبیه نکنید؛ بریتیش در برابر برخورد تند فقط فاصله می‌گیرد.

سلامت و بیماری‌های شایع

بریتیش در مجموع نژادی مقاوم است، اما چند بیماری ارثی و مشکل مرتبط با سبک زندگی در آن شایع‌تر است. مطالب این بخش برای آگاهی است و جایگزین معاینه و نظر دامپزشک نیست.

• کاردیومیوپاتی هیپرتروفیک (HCM): شایع‌ترین بیماری قلبی گربه‌ها که با ضخیم شدن دیواره قلب همراه است. در یک مطالعه روی بریتیش‌ها، حدود ۲۰ درصد نرها و حدود ۲ درصد ماده‌ها مبتلا بودند. بیماری ممکن است بی‌علامت باشد؛ معاینه قلب در چکاپ‌ها و اکوکاردیوگرافی والدین پیش از پرورش اهمیت دارد.
• کلیه پلی‌کیستیک (PKD): به دلیل آمیزش‌های گذشته با پرشین، این بیماری ارثی در بریتیش هم دیده می‌شود. آزمایش ژنتیکی والدین بهترین راه پیشگیری است.
• چاقی: کم‌تحرکی و اشتهای خوب، بریتیش را مستعد چاقی و در پی آن دیابت، مشکلات مفصلی و کبد چرب می‌کند.
• گروه خونی B: درصد قابل توجهی از بریتیش‌ها گروه خونی B دارند. پیش از تزریق خون و در برنامه‌های جفت‌گیری، تعیین گروه خون لازم است تا از بیماری ایزواریترولیز نوزادی در بچه گربه‌ها پیشگیری شود.
• مشکلات دندان و لثه: تجمع جرم و التهاب لثه با افزایش سن شایع است.

برای داشتن بریتیشی سالم، آن را از پرورش‌دهنده‌ای تهیه کنید که نتایج آزمایش PKD و معاینه قلب والدین را ارائه می‌دهد. عقیم‌سازی، واکسیناسیون منظم، ضدانگل، چکاپ سالانه و کنترل وزن، پایه سلامت طولانی‌مدت است. تنفس سریع یا دهانی در حالت استراحت، بی‌حالی ناگهانی یا فلج شدن پاهای عقب از علائم اورژانسی بیماری قلبی هستند و نیاز به مراجعه فوری به دامپزشک دارند.

بریتیش شورت هیر برای چه کسانی مناسب است؟

بریتیش برای کسانی مناسب است که گربه‌ای آرام، مستقل و کم‌توقع می‌خواهند: افراد شاغل، زوج‌ها، خانواده‌هایی با کودکان، سالمندان و کسانی که برای اولین بار گربه نگه می‌دارند. اگر در آپارتمان زندگی می‌کنید و همسایه‌هایتان به سروصدا حساس‌اند، بریتیش انتخاب بسیار خوبی است.

اگر دنبال گربه‌ای هستید که مدام در آغوشتان باشد، با شما حرف بزند یا ترفندهای زیادی یاد بگیرد، نژادهایی مثل سیامی یا رگدال شاید مناسب‌تر باشند. همچنین اگر به ریزش مو یا آلرژی حساس هستید یا وقت بازی روزانه و کنترل وزن ندارید، پیش از انتخاب بریتیش خوب فکر کنید.