گربه حبشی

تاریخچه و خاستگاه نژاد حبشی

نام این نژاد از «حبشه»، نام قدیمی اتیوپی، گرفته شده است. روایت مشهور می‌گوید در سال ۱۸۶۸ گربه‌ای به نام زولا پس از لشکرکشی بریتانیا به حبشه به انگلستان برده شد و نیای این نژاد بود. شباهت ظاهری حبشی به گربه‌های نقاشی‌شده در آثار مصر باستان هم باعث شد سال‌ها آن را بازمانده گربه‌های مقدس مصر بدانند.

اما پژوهش‌های ژنتیکی تصویر متفاوتی نشان داده‌اند. بررسی DNA گربه‌های حبشی نشان می‌دهد که این نژاد بیشترین شباهت را به گربه‌های جنوب‌شرق آسیا و نواحی ساحلی اقیانوس هند دارد. فرضیه رایج این است که گربه‌هایی با پوشش تیک‌دار در مسیرهای تجاری دریایی، احتمالاً از طریق هند، به بریتانیا رسیدند و پرورش‌دهندگان بریتانیایی در اواخر قرن نوزدهم با آمیزش آن‌ها با گربه‌های محلی، نژاد حبشی را شکل دادند. بنابراین نام «حبشی» بیشتر به روایت تاریخی اشاره دارد تا به خاستگاه واقعی.

حبشی از قدیمی‌ترین نژادهای ثبت‌شده است و در نمایشگاه‌های اولیه گربه در انگلستان حضور داشت. جمعیت آن در جنگ‌های جهانی بسیار کم شد و بعدها با واردات گربه از بریتانیا به آمریکا و دیگر کشورها احیا شد. امروز همه انجمن‌های بزرگ از جمله CFA، TICA و FIFe این نژاد را به رسمیت می‌شناسند. نسخه موبلند حبشی هم به نام سومالی نژادی جداگانه است.

ظاهر و ویژگی‌های ظاهری

حبشی گربه‌ای متوسط‌جثه، کشیده و عضلانی است؛ بدنی ورزشکاری دارد که نه سنگین است و نه بیش از حد ظریف. وزن آن معمولاً بین ۳ تا ۵ کیلوگرم است و نرها کمی درشت‌ترند. پاها بلند و باریک‌اند و گربه روی نوک پنجه‌های بیضی‌شکلش راه می‌رود، به همین دلیل همیشه آماده پریدن به نظر می‌رسد. دم بلند و از پایه پهن است و به نوکی باریک ختم می‌شود.

سر و صورت: سر به شکل گوه‌ای ملایم و گرد است، با گوش‌های بزرگ، پهن در قاعده و کمی رو به جلو که حالتی هوشیار و گوش‌به‌زنگ ایجاد می‌کنند. چشم‌های بادامی و درشت به رنگ کهربایی، فندقی یا سبز هستند و دور آن‌ها خط تیره‌ای شبیه سرمه دیده می‌شود. روی پیشانی معمولاً نقش حرف «M» دیده می‌شود.

پوشش تیک‌دار: موی حبشی کوتاه، متراکم، نرم و نزدیک به بدن است. ویژگی اصلی آن الگوی آگوتی یا تیک‌دار است: هر تار مو چند نوار رنگی دارد و نوک آن تیره است. نتیجه، رنگی یکدست اما پرعمق است که با حرکت گربه تغییر می‌کند. بر خلاف تبی‌های معمولی، بدن حبشی خط یا خال واضح ندارد و راه‌راه‌های پاها و دم در گربه مطلوب نژاد کمرنگ است.

رنگ‌ها: رنگ‌های اصلی پذیرفته‌شده در بیشتر انجمن‌ها عبارت‌اند از:

• قهوه‌ای سرخ یا راددی: رایج‌ترین رنگ، با زمینه نارنجی‌قهوه‌ای و تیک‌های مشکی
• سورل یا قرمز: زمینه مسی روشن با تیک‌های قهوه‌ای دارچینی
• آبی: زمینه کرم‌هلویی با تیک‌های خاکستری‌آبی
• فان یا بژ: زمینه کرم روشن با تیک‌های کرم‌گلبهی

برخی انجمن‌ها مانند FIFe رنگ‌های شکلاتی، یاسی و نسخه‌های نقره‌ای را هم می‌پذیرند. بچه‌گربه‌های حبشی تیره‌تر به دنیا می‌آیند و رنگ نهایی آن‌ها معمولاً تا حدود یک‌سالگی کامل می‌شود.

خلق‌وخو و رفتار حبشی

حبشی یکی از فعال‌ترین و کنجکاوترین نژادهای گربه است. تقریباً هیچ قفسه، کابینت یا جعبه‌ای در خانه از بازرسی او در امان نمی‌ماند. این گربه دوست دارد در ارتفاع باشد و از بالای یخچال یا کمد، همه چیز را زیر نظر بگیرد. پریدن‌های بلند و دویدن‌های ناگهانی در خانه بخشی از زندگی روزمره با حبشی است.

این نژاد به صاحبش دلبستگی شدیدی پیدا می‌کند و رفتاری شبیه سگ دارد: دنبال شما از اتاقی به اتاق دیگر می‌آید، هنگام آشپزی یا کار با رایانه کنارتان حاضر می‌شود و در هر فعالیتی دخالت می‌کند. با این حال حبشی معمولاً گربه بغلی و آرام نیست؛ محبتش را با همراهی و بازی نشان می‌دهد نه با ساعت‌ها خوابیدن روی پا.

حبشی صدای نسبتاً آرامی دارد و برخلاف سیامی‌ها پرحرف نیست، اما برای جلب توجه از میوهای کوتاه و آرام استفاده می‌کند. این گربه تنهایی طولانی را خوب تحمل نمی‌کند و اگر سرگرمی نداشته باشد، بی‌حوصله شده و ممکن است رفتارهای مخرب یا بیش‌ازحد لیسیدن بدن نشان دهد. معمولاً با گربه‌ها و سگ‌های اجتماعی کنار می‌آید و داشتن یک هم‌بازی پرانرژی می‌تواند برایش بسیار مفید باشد.

نگهداری از گربه حبشی

تغذیه

حبشی متابولیسم بالایی دارد و به‌دلیل تحرک زیاد کمتر از بیشتر نژادها چاق می‌شود، اما این به معنای غذای نامحدود نیست. غذای باکیفیت با پروتئین حیوانی بالا و چربی مناسب، به حفظ عضلات و درخشش موی تیک‌دار کمک می‌کند. سهم غذا را بر اساس وزن و سطح فعالیت تنظیم کنید و وزن گربه را هر ماه بررسی کنید.

ترکیب غذای خشک و غذای مرطوب برای این نژاد مناسب است. غذای مرطوب آب بیشتری به بدن می‌رساند و برای سلامت کلیه اهمیت دارد، به‌ویژه چون آمیلوئیدوز کلیه در این نژاد گزارش شده است. آب تازه را در چند ظرف و در صورت امکان آبخوری چشمه‌ای در اختیار بگذارید. استفاده از اسباب‌بازی‌های پازلی غذا برای بخشی از وعده خشک، هم غذا خوردن را کند می‌کند و هم ذهن پرجنب‌وجوش حبشی را مشغول نگه می‌دارد. سلامت دهان در این نژاد اهمیت ویژه دارد و غذاهای مخصوص دندان یا مسواک زدن منظم کمک‌کننده است.

آراستگی و نظافت

نگهداری از موی حبشی بسیار ساده است. پوشش کوتاه و بدون زیرپشم ضخیم، کمتر گره می‌خورد و ریزش متوسطی دارد. هفته‌ای یک بار برس لاستیکی یا دستکش برس، موهای مرده را جمع می‌کند و برای درخشش بیشتر می‌توان پس از آن با پارچه جیر یا دستمال نرم روی مو کشید. حمام کردن به‌ندرت لازم است.

مهم‌ترین بخش نظافت در این نژاد مراقبت از دندان است، چون حبشی‌ها مستعد التهاب لثه و بیماری‌های پریودنتال هستند. از سنین پایین گربه را به مسواک زدن با خمیردندان مخصوص گربه عادت دهید و در هر معاینه سالانه، دندان‌ها را بررسی کنید. ناخن‌ها را هر دو تا سه هفته کوتاه کنید و گوش‌های بزرگ آن را هفتگی از نظر جرم و ترشح بررسی کنید.

بازی و تحرک

حبشی برای سلامت جسم و روان به بازی روزانه زیاد نیاز دارد. دست‌کم دو تا سه جلسه بازی فعال ۱۵ دقیقه‌ای با چوب‌پر، توپ، اسباب‌بازی‌های شکار و نشانگر نوری (که در پایان به یک اسباب‌بازی واقعی ختم شود) لازم است.

• فضای عمودی: درخت گربه بلند و محکم، قفسه‌های دیواری و مسیرهای بالارفتن برای این نژاد ضروری‌اند.
• اسکرچر: چند اسکرچر عمودی بلند و افقی در نقاط مختلف خانه بگذارید.
• سرگرمی ذهنی: اسباب‌بازی‌های پازلی، جعبه‌های مقوایی و تغییر دوره‌ای اسباب‌بازی‌ها از بی‌حوصلگی جلوگیری می‌کند.
• همراه: در خانه‌هایی که صاحب ساعت‌های طولانی بیرون است، نگهداری دو گربه پرانرژی می‌تواند به حبشی کمک زیادی کند.

زندگی در آپارتمان

حبشی می‌تواند در آپارتمان زندگی شاد و سالمی داشته باشد، اما فقط به شرطی که فضای خانه برایش غنی‌سازی شود؛ آپارتمان کوچک بدون درخت گربه و بازی روزانه برای این نژاد خسته‌کننده است. به‌دلیل کنجکاوی و پرش‌های بلند، ایمن‌سازی پنجره‌ها و بالکن با توری محکم کاملاً ضروری است. اشیای شکستنی را از روی قفسه‌های بلند بردارید و کابینت‌های مواد شوینده را قفل کنید.

موی کوتاه و بدن باریک باعث می‌شود حبشی گرمای تابستان را بهتر از نژادهای موبلند تحمل کند، اما همچنان باید آب کافی و گوشه‌ای خنک در اختیار داشته باشد. در مقابل، این نژاد سرمایی است و در زمستان جای گرم کنار شوفاژ یا تخت گرم را دوست دارد. ظرف خاک را در جای آرام قرار دهید و روزانه تمیز کنید.

آموزش حبشی

حبشی یکی از آموزش‌پذیرترین نژادهای گربه است. هوش بالا و انگیزه زیاد برای بازی، آن را برای آموزش با کلیکر ایده‌آل می‌کند. بسیاری از حبشی‌ها یاد می‌گیرند اسباب‌بازی را برگردانند، با صدا زدن بیایند، از روی مانع بپرند یا با قلاده و بند مخصوص گربه در محیط امن قدم بزنند.

آموزش را با تشویق مثبت، خوراکی‌های کوچک و جلسه‌های کوتاه پنج‌دقیقه‌ای انجام دهید. تنبیه در این نژاد فقط به ترس و فاصله گرفتن منجر می‌شود. یکی از مهم‌ترین موضوعات آموزشی، هدایت انرژی گربه به سمت رفتارهای مجاز است: به جای دعوا برای بالا رفتن از پرده، مسیر جایگزین بالا رفتن فراهم کنید و هر بار که از اسکرچر استفاده کرد، تشویقش کنید. آموزش ظرف خاک معمولاً بسیار سریع انجام می‌شود.

سلامت و بیماری‌های شایع

حبشی در مجموع گربه‌ای فعال و مقاوم است، اما چند بیماری ارثی در این نژاد شناخته شده که پرورش‌دهنده معتبر باید برای آن‌ها تست انجام دهد:

• آتروفی پیشرونده شبکیه (PRA): دو جهش ژنتیکی متفاوت در حبشی‌ها شناسایی شده که می‌توانند به کاهش تدریجی بینایی و در نهایت نابینایی منجر شوند. تست DNA برای این جهش‌ها وجود دارد.
• کمبود آنزیم پیروات کیناز (PK): بیماری ارثی گلبول‌های قرمز که باعث کم‌خونی دوره‌ای می‌شود. تست ژنتیکی والدین از تولد بچه‌گربه بیمار پیشگیری می‌کند.
• آمیلوئیدوز کلیه: رسوب پروتئین آمیلوئید در کلیه که می‌تواند به نارسایی کلیه منجر شود. آزمایش منظم خون و ادرار برای تشخیص زودهنگام اهمیت دارد.
• دررفتگی کشکک زانو: در یک بررسی، درصد چشمگیری از حبشی‌ها دچار جابه‌جایی کشکک زانو بودند. لنگیدن یا پرش‌های جاخالی در راه رفتن باید بررسی شود.
• التهاب لثه و بیماری پریودنتال: این نژاد مستعد بیماری‌های دهان است و مراقبت منظم از دندان ضروری است.

عقیم‌سازی، واکسیناسیون، ضدانگل منظم و معاینه سالانه، و پس از میانسالی آزمایش خون و ادرار سالانه توصیه می‌شود. این مطالب برای آگاهی شماست و جایگزین معاینه و تشخیص دامپزشک نیست؛ هر تغییر در اشتها، بینایی، راه رفتن یا میزان ادرار گربه را با دامپزشک در میان بگذارید.

حبشی برای چه کسانی مناسب است؟

حبشی برای کسانی مناسب است که گربه‌ای فعال، باهوش و همراه می‌خواهند و وقت و حوصله بازی روزانه را دارند. این نژاد انتخاب خوبی است برای:

• خانواده‌های پرجنب‌وجوش با کودکان بزرگ‌تر که اهل بازی هستند
• کسانی که در خانه کار می‌کنند یا زمان زیادی در خانه‌اند
• افرادی که به آموزش ترفند و کار با کلیکر علاقه دارند
• خانه‌هایی که امکان فراهم کردن درخت گربه و فضای عمودی کافی را دارند

اگر به دنبال گربه‌ای آرام و بغلی هستید که بیشتر روز را روی مبل بخوابد، یا ساعت‌های طولانی خانه نیستید و نمی‌خواهید گربه دوم نگه دارید، حبشی احتمالاً گزینه مناسبی نیست. برای چنین شرایطی نژادهای آرام‌تری مانند بریتیش یا بیرمن مناسب‌ترند.