سگ وایمارانر

تاریخچه و خاستگاه نژاد وایمارانر

وایمارانر در اوایل قرن نوزدهم در منطقه وایمار در ایالت تورینگن امروزی آلمان شکل گرفت. روایت رایج آن است که اشراف دربار وایمار، به‌ویژه گراندوک کارل آگوست، به دنبال سگ شکاری بودند که شجاعت، قدرت ردیابی، هوش و رنگی یکدست و متمایز را با هم داشته باشد، هرچند اسناد دقیق آن دوره کم است. نیاکان احتمالی وایمارانر سگ‌های ردیاب و پوینترهای اروپایی، از جمله بلادهاند، دانسته می‌شوند.

در ابتدا وایمارانر برای شکار حیوانات درشت مانند گراز، گوزن و حتی خرس و گرگ به کار می‌رفت. با کاهش این حیوانات در جنگل‌های اروپا، کاربرد آن به شکار پرندگان و حیوانات کوچک‌تر و آوردن شکار از آب و خشکی تغییر کرد. وایمارانر در اواخر قرن نوزدهم به‌عنوان نژادی مستقل در آلمان شناخته شد و باشگاه آلمانی این نژاد برای سال‌ها فروش آن را به خارج از کشور محدود می‌کرد.

نخستین وایمارانرها در دهه ۱۹۲۰ به آمریکا رسیدند و AKC در سال ۱۹۴۳ آن را در گروه سگ‌های ورزشی ثبت کرد. شهرت جهانی امروز وایمارانر بخشی هم مدیون عکس‌های هنری عکاس آمریکایی ویلیام ودگمن است که سال‌ها از سگ‌های وایمارانر خود عکس می‌گرفت. در آلمان هنوز این نژاد بیشتر سگ کار و شکار است تا سگ خانگی.

ظاهر و ویژگی‌های ظاهری

وایمارانر سگی بلندقد، عضلانی و خوش‌تراش با سینه عمیق و شکم جمع است. طبق استاندارد FCI ارتفاع نرها حدود ۵۹ تا ۷۰ سانتی‌متر و ماده‌ها حدود ۵۷ تا ۶۵ سانتی‌متر است. وزن نرها حدود ۳۰ تا ۴۰ کیلوگرم و ماده‌ها حدود ۲۵ تا ۳۵ کیلوگرم است.

• رنگ: فقط خاکستری؛ در طیف‌های خاکستری نقره‌ای، خاکستری موشی و خاکستری مایل به قهوه‌ای (رنگ گوزن). سر و گوش‌ها معمولاً کمی روشن‌ترند و لکه سفید کوچک روی سینه مجاز است. وایمارانر «آبی» یا سیاه در استانداردهای رسمی پذیرفته نیست.
• چشم: کهربایی روشن تا تیره یا آبی‌خاکستری. توله‌ها با چشم‌های آبی آسمانی متولد می‌شوند که با بزرگ‌شدن تغییر رنگ می‌دهد.
• پوشش: دو نوع وجود دارد. نوع موکوتاه که بسیار رایج است، موی کوتاه، صاف و چسبیده دارد. نوع موبلند موی نرم و بلند با پرهای روی گوش‌ها، دم و پاها دارد و FCI و Kennel Club بریتانیا آن را می‌پذیرند، اما AKC نه.
• گوش: بلند، آویزان و کمی چرخیده در نوک.

خلق‌وخو و رفتار وایمارانر

وایمارانر سگی پرشور، باهوش و بسیار انسان‌دوست است. در زبان انگلیسی گاهی به آن «سگ چسبنده» می‌گویند، چون دوست دارد در هر اتاقی که صاحبش هست حضور داشته باشد. همین وابستگی شدید باعث می‌شود این نژاد مستعد اضطراب جدایی باشد؛ تنهایی طولانی می‌تواند به زوزه، پارس مداوم، جویدن در و مبلمان و حتی آسیب به خود منجر شود.

• انرژی: در دو تا سه سال اول زندگی بسیار پرجنب‌وجوش است و بعد کمی آرام‌تر می‌شود.
• غریزه شکار: حس بویایی و تمایل به تعقیب قوی است. گربه‌ها، خرگوش‌ها و پرندگان خانگی ممکن است برایش شکار به نظر برسند، مگر از توله‌گی کنارشان بزرگ شده باشد.
• با کودکان: مهربان و بازیگوش است، اما انرژی زیاد و جثه‌اش ممکن است برای کودکان خیلی کوچک زیاد باشد.
• نگهبانی: نسبت به غریبه‌ها هوشیار است و ورود افراد را با پارس خبر می‌دهد، ولی معمولاً پرخاشگر نیست.

وایمارانر سگ باهوشی است که اگر کاری برایش تعریف نکنید، خودش کاری پیدا می‌کند؛ باز کردن در، دستبرد به آشپزخانه و فرار از حیاط از نمونه‌های رایج آن است.

نگهداری از سگ وایمارانر

تغذیه

وایمارانر به غذای باکیفیت و پرپروتئین مناسب سگ‌های بزرگ و فعال نیاز دارد. مقدار غذا باید بر اساس وزن، سن و میزان فعالیت روزانه و طبق راهنمای بسته‌بندی تنظیم شود؛ سگی که روزانه همراه صاحبش می‌دود به کالری بیشتری از سگی با پیاده‌روی کوتاه نیاز دارد. به دلیل سینه عمیق، این نژاد در معرض پیچ‌خوردگی معده است؛ بنابراین غذای روزانه را در دو وعده بدهید، از ظرف‌های کندخوری برای سگ‌های پرخور استفاده کنید و حدود یک ساعت قبل و بعد از غذا ورزش شدید نداشته باشید. وایمارانر در دزدیدن غذا از روی میز مهارت دارد؛ غذاها و مواد سمی برای سگ مانند شکلات و انگور را دور از دسترس نگه دارید.

آراستگی و نظافت

وایمارانر موکوتاه یکی از کم‌دردسرترین نژادها از نظر آراستگی است. برس‌زدن هفته‌ای یک بار با دستکش لاستیکی یا برس نرم برای جمع‌کردن موهای مرده و براق‌کردن پوشش کافی است. ریزش مو متوسط است. حمام فقط هنگام کثیف‌شدن لازم است. گوش‌های بلند و آویزان باید هفته‌ای یک بار بررسی و تمیز شوند تا عفونت نکنند. ناخن‌های این نژاد سریع رشد می‌کنند و باید هر دو تا سه هفته کوتاه شوند. نوع موبلند به برس‌زدن دو تا سه بار در هفته نیاز دارد. وایمارانر زیرپوش ندارد و در هوای سرد به لباس گرم نیاز پیدا می‌کند.

ورزش و تحرک

وایمارانر به حداقل ۹۰ دقیقه تا دو ساعت فعالیت روزانه نیاز دارد که بهتر است بخشی از آن دویدن آزاد در محیطی امن باشد. پیاده‌روی کوتاه دور محله برای این نژاد کافی نیست. دویدن همراه صاحب، دوچرخه‌سواری با سگ (پس از پایان رشد استخوان‌ها)، بازی آوردن توپ، شنا و ورزش‌هایی مانند ردیابی و چابکی گزینه‌های عالی هستند. فعالیت ذهنی مانند پیدا کردن خوراکی پنهان با بو هم به همان اندازه مهم است. در تابستان‌های گرم ورزش را به صبح زود یا شب منتقل کنید و آب کافی همراه داشته باشید. به دلیل غریزه شکار، رها کردن قلاده در فضای باز فقط پس از آموزش کامل دستور آمدن توصیه می‌شود.

نگهداری در آپارتمان

وایمارانر ذاتاً سگ آپارتمانی نیست. انرژی بالا و تمایل به پارس و زوزه هنگام تنهایی می‌تواند در آپارتمان‌های شهری مثل تهران مشکل‌ساز شود. اگر صاحب سگ بسیار فعال باشد و هر روز ورزش طولانی بیرون از خانه برایش فراهم کند، وایمارانر در آپارتمان بزرگ هم می‌تواند آرام بماند، اما خانه حیاط‌دار با حصار بلند گزینه بسیار بهتری است. در هر حال این سگ نباید در حیاط تنها زندگی کند.

آموزش وایمارانر

وایمارانر باهوش است و سریع یاد می‌گیرد، اما گاهی به‌خصوص در نوجوانی سرسخت و حواس‌پرت است. بهترین نتیجه با تقویت مثبت، جلسه‌های کوتاه و متنوع و ثبات در قوانین به دست می‌آید. این نژاد حساس است و برخورد خشن آن را مضطرب یا لجباز می‌کند.

• دستور آمدن: مهم‌ترین مهارت برای سگی با غریزه تعقیب قوی است و باید از توله‌گی و در محیط‌های پرحواس‌پرتی تمرین شود.
• راه‌رفتن با قلاده: وایمارانر قوی است و اگر یاد نگیرد، صاحبش را می‌کشد.
• تحمل تنهایی: از ابتدا سگ را به تنهایی‌های کوتاه و تدریجی عادت دهید و آموزش با قفس را به شکل مثبت انجام دهید تا اضطراب جدایی کمتر شود.
• کار با بینی: آموزش ردیابی و جست‌وجو هم ذهن سگ را خسته می‌کند و هم به غریزه‌اش پاسخ می‌دهد.

کلاس‌های اطاعت گروهی برای اجتماعی‌سازی و کنترل هیجان در کنار سگ‌های دیگر بسیار مفیدند.

سلامت و بیماری‌های شایع

وایمارانر به‌طور کلی سگی سالم است و پژوهشی در بریتانیا میانه طول عمر آن را حدود ۱۲٫۸ سال گزارش کرده است. با این حال چند مشکل در این نژاد بیشتر دیده می‌شود:

• پیچ‌خوردگی معده (GDV): مهم‌ترین خطر اورژانسی در سگ‌های سینه‌عمیق؛ شکم متورم، بی‌قراری و عق‌زدن بی‌نتیجه نیاز به مراجعه فوری دارد.
• دیسپلازی مفصل ران: با بررسی والدین و کنترل وزن قابل پیشگیری نسبی است.
• استئودیستروفی هیپرتروفیک (HOD): بیماری استخوانی در توله‌های در حال رشد سریع که با تب، تورم مفاصل و لنگش همراه است.
• مشکلات پلک و مژه: آنتروپیون و رشد مژه اضافی که چشم را تحریک می‌کند.
• کم‌کاری تیروئید: با بی‌حالی، چاقی و مشکلات پوست و مو.

پرورش‌دهنده مسئول والدین را برای مفصل ران و بیماری‌های چشمی بررسی می‌کند. این مطالب جنبه اطلاع‌رسانی دارد و جایگزین معاینه و نظر دامپزشک نیست.

وایمارانر برای چه کسانی مناسب است؟

وایمارانر برای افراد و خانواده‌های فعالی مناسب است که اهل کوه‌پیمایی، دویدن یا طبیعت‌گردی هستند و می‌خواهند سگشان در همه این برنامه‌ها همراهشان باشد. صاحب ایده‌آل این نژاد:

• هر روز دست‌کم یک تا دو ساعت برای ورزش و بازی با سگ وقت دارد.
• بیشتر روز در خانه است یا سگ را تنها نمی‌گذارد.
• حوصله آموزش منظم و حس شوخ‌طبعی برای شیطنت‌های یک سگ باهوش را دارد.
• گربه یا حیوان کوچک خانگی ندارد، یا سگ را از توله‌گی با آن‌ها بزرگ می‌کند.

برای افراد کم‌تحرک، کسانی که ساعت‌های طولانی سر کار هستند و ساکنان آپارتمان‌های کوچک، وایمارانر انتخاب مناسبی نیست.