سگ لابرادور رتریور

تاریخچه و خاستگاه نژاد لابرادور رتریور

با وجود نامش، لابرادور از منطقهٔ لابرادور نیامده، بلکه از جزیرهٔ نیوفاندلند در شرق کانادا برخاسته است. نیای آن سگی به نام سگ آبی سنت جانز بود که ماهیگیران محلی برای بیرون کشیدن تور، طناب و ماهی‌های فرارکرده از آب سرد اقیانوس از آن استفاده می‌کردند. این سگ‌ها موی کوتاه ضدآب، سینهٔ پهن و دم کلفت داشتند و شناگران فوق‌العاده‌ای بودند. سگ آبی سنت جانز خودش در قرن بیستم منقرض شد.

در دههٔ ۱۸۳۰ تعدادی از این سگ‌ها با کشتی‌های تجاری به بندر پول در انگلستان رسیدند و اشراف انگلیسی و اسکاتلندی، به‌ویژه ارل‌های مالمزبری و دوک باکلو، آن‌ها را برای شکار پرنده پرورش دادند. نام «لابرادور» در همین دوره روی این سگ‌ها گذاشته شد. باشگاه کنل بریتانیا در سال ۱۹۰۳ لابرادور را به رسمیت شناخت و باشگاه کنل آمریکا از سال ۱۹۱۷ آن را ثبت کرد. نخستین لابرادورها بیشتر مشکی بودند؛ رنگ‌های زرد و شکلاتی بعدها پذیرفته و محبوب شدند.

ظاهر و ویژگی‌های ظاهری

لابرادور سگی قوی، عضلانی و «مربعی» است با سینهٔ پهن، سر پهن و پوزهٔ متوسط. طبق استاندارد باشگاه کنل آمریکا:

• قد نرها: حدود ۵۷ تا ۶۲ سانتی‌متر؛ وزن حدود ۲۹ تا ۳۶ کیلوگرم
• قد ماده‌ها: حدود ۵۴ تا ۶۰ سانتی‌متر؛ وزن حدود ۲۵ تا ۳۲ کیلوگرم

استاندارد بریتانیا (که FCI نیز از آن پیروی می‌کند) قد را کمی محدودتر تعیین می‌کند: حدود ۵۶ تا ۵۷ سانتی‌متر برای نرها و ۵۴ تا ۵۶ سانتی‌متر برای ماده‌ها.

پوشش مو کوتاه، متراکم و دولایه است: لایهٔ زیرین نرم و ضدآب و لایهٔ رویی نسبتاً زبر. دم سمورمانند در پایه کلفت است، به‌تدریج باریک می‌شود و مثل سکان هنگام شنا کمک می‌کند. پنجه‌ها پرده‌ای بین انگشتان دارند.

رنگ‌های پذیرفته‌شده فقط سه رنگ یکدست است:

• مشکی
• شکلاتی (قهوه‌ای یا جگری)
• زرد که از کرم خیلی روشن تا قرمز روباهی را در بر می‌گیرد

رنگ‌هایی مثل «نقره‌ای»، «ذغالی» یا «شامپاینی» که گاهی در آگهی‌ها می‌بینید، در استاندارد رسمی پذیرفته نیستند. در عمل دو تیپ لابرادور وجود دارد: تیپ نمایشی (انگلیسی) با بدن کوتاه‌تر، سنگین‌تر و سر پهن‌تر، و تیپ کاری (آمریکایی یا فیلد) با پاهای بلندتر، بدن سبک‌تر و انرژی بیشتر.

خلق‌وخو و رفتار لابرادور رتریور

لابرادور رتریور به خوش‌برخوردی شهرت دارد. معمولاً از هر آدم تازه‌ای استقبال می‌کند، با سگ‌ها و گربه‌های خانه کنار می‌آید و در برابر بچه‌ها صبور است. پرخاشگری در این نژاد غیرعادی است و به همین دلیل لابرادور سگ نگهبان مناسبی نیست؛ ممکن است پارس کند، اما احتمال اینکه دزد را با دم تکان‌دادن بدرقه کند بیشتر است.

ویژگی‌های رفتاری مهم:

• انرژی بالا و بلوغ دیرهنگام: لابرادور جوان تا دو یا سه سالگی بسیار پرشور است و بدون تخلیهٔ انرژی، دست به جویدن و کندن می‌زند.
• دهان‌گیری: میل به برداشتن و حمل اشیا بسیار قوی است؛ جوراب، کفش و کنترل تلویزیون در خطرند.
• شکمو بودن: بسیاری از لابرادورها همیشه گرسنه به نظر می‌رسند و ممکن است سطل زباله یا میز آشپزخانه را هدف بگیرند.
• عشق به آب: بیشتر لابرادورها از هر فرصتی برای شنا، حتی در گل و چاله، استفاده می‌کنند.
• نیاز به همراهی: لابرادور برای کار کنار انسان پرورش یافته و تنهایی طولانی را دوست ندارد.

نگهداری از سگ لابرادور رتریور

تغذیه

تغذیه در لابرادور از هر نژاد دیگری حساس‌تر است، چون این نژاد به‌شدت مستعد چاقی است. پژوهشگران دانشگاه کمبریج نشان داده‌اند که بخشی از لابرادورها جهشی در ژن POMC دارند که حس سیری را مختل می‌کند و این سگ‌ها را گرسنه‌تر و چاق‌تر می‌کند.

• لابرادور بالغ با فعالیت متوسط معمولاً حدود ۲۸۰ تا ۴۰۰ گرم غذای خشک باکیفیت در روز نیاز دارد؛ مقدار دقیق را با کالری غذا و فرم بدن سگ تنظیم کنید.
• غذا را وزن کنید، نه با حدس و پیمانهٔ پُر. غذا را در دو وعده بدهید و ظرف غذا را همیشه پر نگذارید.
• باید بتوانید دنده‌ها را با فشار کم دست حس کنید و از بالا کمر مشخصی دیده شود.
• توله‌ها غذای مخصوص نژادهای بزرگ بخورند تا رشد استخوان‌ها کنترل‌شده باشد.
• تشویقی‌ها را از سهم روزانه کم کنید؛ تکه‌های کوچک هویج یا بخشی از غذای خشک خود سگ هم برای آموزش کافی است.
• استفاده از ظرف غذای کندخور یا اسباب‌بازی‌های غذادار، سرعت خوردن را کم و ذهن سگ را هم درگیر می‌کند.

آراستگی و نظافت

موی لابرادور کوتاه است، اما این به معنی ریزش کم نیست. لایهٔ زیرین متراکم در تمام سال مو می‌ریزد و دو بار در سال ریزش شدیدتری دارد.

• برس‌کشی هفته‌ای یک تا دو بار با برس لاستیکی یا برس مخصوص لایهٔ زیرین، و در فصل ریزش روزانه.
• حمام فقط وقتی لازم است، مثلاً هر یک تا دو ماه؛ حمام زیاد چربی طبیعی و ضدآب موها را از بین می‌برد.
• گوش‌ها را به‌خصوص بعد از شنا خشک و هفته‌ای یک بار بررسی کنید؛ عفونت گوش در لابرادور شایع است.
• ناخن‌ها هر ۳ تا ۴ هفته کوتاه شوند و مسواک زدن چند بار در هفته انجام شود.

ورزش و تحرک

لابرادور سگی ورزشکار است و روزانه دست‌کم ۶۰ تا ۹۰ دقیقه فعالیت واقعی نیاز دارد؛ لابرادورهای تیپ کاری حتی بیشتر. پیاده‌روی تند، دویدن آزاد در فضای امن، آوردن توپ و شنا بهترین گزینه‌ها هستند.

• ترکیب فعالیت بدنی با تمرین ذهنی (بوکشی، پیدا کردن تشویقی، حرکات تازه) لابرادور را بهتر خسته می‌کند.
• تا حدود ۱۲ تا ۱۸ ماهگی از دویدن طولانی و پرش‌های مکرر پرهیز کنید تا به مفاصل در حال رشد آسیب نرسد.
• در تابستان‌های گرم، به‌خصوص در جنوب ایران، ورزش را به صبح زود یا شب منتقل کنید. لابرادور موی کوتاه‌تری از گلدن دارد، اما لایهٔ زیرین متراکم و میل به دویدن بی‌وقفه، خطر گرمازدگی را جدی می‌کند.
• برخی لابرادورها به فروپاشی ناشی از ورزش (EIC) مبتلا هستند؛ اگر سگ پس از چند دقیقه ورزش شدید پاهایش سست شد، فعالیت را قطع کنید و با دامپزشک مشورت کنید.

نگهداری در آپارتمان

لابرادور با آپارتمان سازگار می‌شود، به شرط آنکه آپارتمان فقط محل استراحت باشد، نه تنها محیط زندگی‌اش. لابرادوری که روزانه بیرون برده نمی‌شود، در فضای بسته بی‌قرار، پرسروصدا و خرابکار می‌شود.

• دست‌کم دو نوبت پیاده‌روی طولانی و یک فرصت دویدن یا بازی آزاد در روز لازم است.
• وسایل خطرناک، سطل زباله و غذا را از دسترس دور کنید؛ لابرادور جوان تقریباً هر چیزی را می‌جود یا می‌بلعد.
• اسباب‌بازی‌های جویدنی مقاوم و اسباب‌بازی‌های غذادار در ساعت‌های تنهایی کمک زیادی می‌کنند.
• کف لیز را با فرش یا کفپوش بپوشانید تا به مفاصل فشار نیاید.

آموزش لابرادور رتریور

لابرادور رتریور به‌خاطر هوش، تمرکز و انگیزهٔ قوی برای غذا یکی از آسان‌ترین نژادها برای آموزش است. همین ویژگی‌ها آن را به انتخاب اول مراکز تربیت سگ راهنما و سگ‌های کشف مواد تبدیل کرده است.

• تقویت مثبت با غذا، بازی و تحسین بهترین نتیجه را می‌دهد. تنبیه بدنی لازم نیست و به رابطه آسیب می‌زند.
• از هشت هفتگی آموزش دستشویی، نام، «بشین»، «بیا» و «ول کن» را شروع کنید.
• راه رفتن با قلادهٔ شل را در اولویت بگذارید؛ لابرادور بالغ قدرت زیادی دارد.
• آرامش را پاداش دهید: به سگ یاد بدهید برای سلام کردن روی آدم‌ها نپرد و در خانه روی تشکش آرام بگیرد.
• اجتماعی‌سازی زودهنگام با آدم‌ها، سگ‌ها، صداهای شهری و سواری با خودرو، سگ بالغ متعادلی می‌سازد.
• ورزش‌هایی مثل آجیلیتی، اطاعت، ردیابی بو و بازی‌های «بیار» غریزهٔ شکاری لابرادور را به شکلی سالم به کار می‌گیرند.

مهم‌ترین نکته، ثبات است: قانون‌ها را همهٔ اعضای خانواده یکسان اجرا کنند. لابرادور زود یاد می‌گیرد که از کدام عضو خانواده می‌تواند غذای اضافه بگیرد.

سلامت و بیماری‌های شایع

لابرادور رتریور در کل نژاد سالمی است و طول عمر معمولش ۱۰ تا ۱۴ سال است. یک مطالعهٔ بریتانیایی نشان داد که لابرادورهای شکلاتی به‌طور میانگین حدود ۱۰ درصد عمر کوتاه‌تری نسبت به رنگ‌های مشکی و زرد دارند و بیشتر به عفونت گوش و بیماری‌های پوستی دچار می‌شوند.

• چاقی: شایع‌ترین مشکل سلامت در لابرادور است و خطر آرتروز، دیابت و بیماری‌های مفصلی را بالا می‌برد و عمر را کوتاه می‌کند.
• دیسپلازی مفصل ران و آرنج: رشد ناهنجار مفاصل که به لنگش و درد مزمن می‌رسد. والدین توله باید غربالگری مفصل شده باشند.
• پارگی رباط صلیبی زانو: در سگ‌های پرتحرک و اضافه‌وزن شایع‌تر است و با لنگش ناگهانی پای عقب بروز می‌کند.
• فروپاشی ناشی از ورزش (EIC): بیماری ارثی که در آن سگ پس از ورزش شدید تعادل پاهای عقب را از دست می‌دهد. آزمایش ژنتیکی آن وجود دارد.
• آتروفی پیش‌روندهٔ شبکیه (PRA): بیماری ارثی چشم که به‌تدریج به نابینایی می‌انجامد و با آزمایش ژنتیکی والدین قابل پیشگیری است.
• عفونت گوش: گوش‌های افتاده و شنای زیاد محیط مرطوبی می‌سازند.

کنترل وزن، معاینهٔ سالانه، واکسیناسیون و ضدانگل منظم، و خرید توله از پرورش‌دهنده‌ای که آزمایش‌های سلامت والدین را ارائه می‌دهد، بهترین راه پیشگیری است. این مطالب برای آگاهی شماست و جایگزین معاینه و توصیهٔ دامپزشک نیست.

لابرادور رتریور برای چه کسانی مناسب است؟

لابرادور یکی از بهترین سگ‌ها برای خانواده‌های فعال، به‌خصوص خانواده‌های دارای کودک و صاحبانی است که اولین سگشان را می‌گیرند و آمادهٔ صرف وقت برای ورزش و آموزش هستند.

لابرادور برای شما مناسب است اگر:

• اهل پیاده‌روی، کوه، طبیعت‌گردی یا شنا هستید و می‌خواهید سگتان همراهتان باشد.
• سگی دوستانه می‌خواهید که با مهمان‌ها، بچه‌ها و حیوانات دیگر مشکلی نداشته باشد.
• حوصلهٔ آموزش و مدیریت دقیق غذا را دارید.
• بیشتر روز کسی در خانه هست یا می‌توانید برای ساعت‌های تنهایی سگ برنامه‌ریزی کنید.

لابرادور احتمالاً مناسب شما نیست اگر:

• سگی آرام و کم‌تحرک برای خانه‌ای کوچک می‌خواهید.
• به دنبال سگ نگهبان هستید.
• بیشتر روز بیرون از خانه‌اید.
• ریزش مو و جویدن وسایل در دوران توله‌گی برایتان غیرقابل تحمل است.