گربه اسکاتیش استریت

تاریخچه و خاستگاه نژاد اسکاتیش استریت

داستان اسکاتیش استریت با داستان اسکاتیش فولد یکی است. در سال ۱۹۶۱، در مزرعه‌ای نزدیک کوپار انگوس در اسکاتلند، گربه‌ای سفید به نام سوزی با گوش‌های تاخورده دیده شد. ویلیام راس، کشاورز همسایه، یکی از بچه‌گربه‌های گوش‌تاشده سوزی را گرفت و همراه همسرش پرورش نژاد را آغاز کرد.

خیلی زود معلوم شد که تاخوردگی گوش حاصل یک ژن غالب است. اگر یک والد فولد با یک گربه گوش‌صاف جفت‌گیری کند، تقریباً نیمی از بچه‌ها فولد و نیمی گوش‌صاف به دنیا می‌آیند. پرورش‌دهندگان همچنین دریافتند که جفت‌گیری دو فولد با هم، بچه‌گربه‌هایی با مشکلات شدید استخوانی و مفصلی ایجاد می‌کند. از آن پس جفت‌گیری فولد با فولد کنار گذاشته شد و فولدها فقط با گربه‌های گوش‌صاف، یعنی اسکاتیش استریت، بریتیش شورت هیر یا امریکن شورت هیر، جفت داده می‌شوند.

پژوهش‌های ژنتیکی بعدی نشان داد که عامل تاخوردگی گوش، جهشی در ژن TRPV4 است که روی رشد غضروف در تمام بدن اثر می‌گذارد. بنابراین هر گربه فولدی، حتی با یک نسخه از این ژن، تا حدی درگیر بیماری استئوکندرودیسپلازی است. همین موضوع باعث شده انجمن‌هایی مانند GCCF و FIFe اسکاتیش فولد را نپذیرند و پرورش آن در کشورهایی مانند آلمان و هلند ممنوع یا محدود باشد.

جایگاه رسمی اسکاتیش استریت: انجمن TICA اسکاتیش استریت کوتاه‌مو و موبلند را در کنار اسکاتیش فولد در گروه نژادی اسکاتیش ثبت می‌کند و انجمن WCF هم آن را به رسمیت می‌شناسد. در برخی انجمن‌های دیگر، استریت‌ها فقط به‌عنوان گربه مولد در برنامه پرورش فولد ثبت می‌شوند.

ظاهر و ویژگی‌های ظاهری

اسکاتیش استریت گربه‌ای متوسط‌جثه، گرد و فشرده است. وزن آن معمولاً بین ۳ تا ۶ کیلوگرم است و نرها به‌طور محسوسی درشت‌تر از ماده‌ها هستند. ارتفاع شانه حدود ۲۰ تا ۲۵ سانتی‌متر است.

• سر: کاملاً گرد با گونه‌های پر، چانه محکم و پوزه کوتاه و گرد.
• گوش‌ها: متوسط، صاف و ایستاده، با نوک کمی گرد؛ تنها تفاوت ظاهری اصلی با اسکاتیش فولد.
• چشم‌ها: درشت، گرد و با فاصله از هم که حالتی معصوم و «جغدی» به صورت می‌دهد. رنگ چشم با رنگ مو هماهنگ است: مسی، طلایی، سبز، آبی یا دوچشم‌رنگ.
• بدن: گرد و متوسط، با شانه و لگن هم‌عرض و استخوان‌بندی متوسط.
• پاها و دُم: پاهای متوسط با پنجه‌های گرد؛ دُم متوسط تا بلند، انعطاف‌پذیر و باریک‌شونده.

پوشش مو: نوع کوتاه‌مو موی متراکم، مخملی و ارتجاعی دارد که از بدن فاصله می‌گیرد. نوع موبلند (هایلند استریت) موی نیمه‌بلند با یقه، شلوارک، دُم پرمانند و دسته‌موی گوش و بین انگشتان دارد.

رنگ‌ها: تقریباً همه رنگ‌ها و الگوها پذیرفته‌اند: آبی (خاکستری)، مشکی، سفید، کرم، قرمز، نقره‌ای تبی، طلایی، لاک‌پشتی، بای‌کالر (دورنگ با سفید) و کالرپوینت.

تفاوت با اسکاتیش فولد: فقط در گوش‌هاست؛ اسکاتیش فولد گوش‌های تاخورده رو به جلو و پایین دارد و استریت گوش‌های صاف. شخصیت، جثه و نیازهای نگهداری یکسان است، اما استریت ژن تاخوردگی و مشکل غضروفی وابسته به آن را ندارد. بچه‌گربه‌های اسکاتیش در بدو تولد همه گوش صاف دارند و تاخوردگی گوش فولدها معمولاً حدود سه تا چهار هفتگی ظاهر می‌شود.

تفاوت با بریتیش شورت هیر: این دو بسیار شبیه‌اند، چون بریتیش در پرورش اسکاتیش نقش داشته است. بریتیش معمولاً جثه سنگین‌تر، بدن پهن‌تر و استخوان‌بندی محکم‌تری دارد، در حالی که اسکاتیش استریت کمی ظریف‌تر، با صورتی گردتر و گوش‌هایی معمولاً کمی بزرگ‌تر است.

خلق‌وخو و رفتار اسکاتیش استریت

اسکاتیش استریت به آرامش، مهربانی و سازگاری مشهور است و یکی از راحت‌ترین گربه‌ها برای زندگی خانوادگی به شمار می‌رود.

• آرام و کم‌توقع: انرژی متوسط تا کمی دارد و بیشتر روز را با چرت‌زدن و تماشای اطراف می‌گذراند.
• وابسته به خانواده: دوست دارد در همان اتاقی باشد که اعضای خانواده هستند و به‌آرامی دنبالشان می‌رود. معمولاً از نوازش لذت می‌برد، هرچند همه افراد بغلی نیستند.
• سازگار: با تغییر محیط، مهمان، کودکان و حیوانات دیگر معمولاً به‌خوبی کنار می‌آید.
• کم‌صدا: صدایی ملایم و آرام دارد و به‌ندرت پرحرفی می‌کند.
• بازیگوش در حد اعتدال: از بازی با چوب‌پَر و توپ لذت می‌برد و برخی حتی اسباب‌بازی را برمی‌گردانند، اما جلسه‌های بازی کوتاه‌اند.
• حالت‌های خاص: بسیاری از اسکاتیش‌ها روی دو پا می‌نشینند یا به پشت با پاهای باز دراز می‌کشند که به حالت «بودا» مشهور است.

تنهایی‌های طولانی را دوست ندارد؛ در خانه‌ای که بیشتر روز خالی است، داشتن یک همدم گربه کمک می‌کند.

نگهداری از گربه اسکاتیش استریت

تغذیه

انرژی کم و اشتهای خوب اسکاتیش استریت یعنی خطر چاقی بالاست. چاقی به مفاصل، قلب و کلیه‌ها فشار می‌آورد.

• غذا را در دو تا سه وعده اندازه‌گیری‌شده بدهید و کاسه غذای خشک را همیشه پر نگذارید.
• ترکیب غذای خشک باکیفیت و غذای مرطوب توصیه می‌شود. غذای مرطوب آب بیشتری به بدن می‌رساند که برای سلامت کلیه‌ها، به‌ویژه با توجه به احتمال کلیه پلی‌کیستیک در این خط نژادی، اهمیت دارد.
• آب تازه را در چند نقطه بگذارید و از آبخوری فواره‌ای برای تشویق به نوشیدن استفاده کنید.
• بعد از عقیم‌سازی مقدار غذا را بر اساس وزن دوباره تنظیم کنید و وزن را ماهانه بسنجید.

آراستگی و نظافت

موی متراکم و دولایه نوع کوتاه‌مو ریزش قابل‌توجهی دارد، به‌ویژه در بهار و پاییز. یک تا دو بار برس‌کشیدن در هفته با برس لاستیکی یا شانه ریزدندانه کافی است و در فصل ریزش باید آن را بیشتر کرد. نوع موبلند دو تا سه بار برس در هفته لازم دارد تا موهای شلوارک و زیر بغل گره نخورند.

• گوش: گوش‌های صاف استریت برخلاف فولد تهویه بهتری دارند، اما هفته‌ای یک‌بار بررسی شوند.
• چشم: ترشحات گوشه چشم را با پنبه مرطوب تمیز کنید.
• ناخن و دندان: کوتاه‌کردن ناخن هر دو تا سه هفته و مسواک منظم توصیه می‌شود.
• حمام: معمولاً لازم نیست.

بازی و تحرک

اسکاتیش استریت خودش زیاد به دنبال فعالیت نمی‌رود، پس صاحب باید بازی را شروع کند. روزانه دو جلسه ۱۰ تا ۱۵ دقیقه‌ای بازی با چوب‌پَر، توپ‌های سبک و پازل‌های غذایی برای جلوگیری از چاقی کافی است. یک درخت گربه با طبقه‌های پهن و کم‌ارتفاع و اسکرچرهای عمودی و افقی در خانه بگذارید.

زندگی در آپارتمان

اسکاتیش استریت یکی از بهترین نژادها برای آپارتمان است: آرام، کم‌صدا و راضی به زندگی کاملاً خانگی. پنجره و بالکن را با توری ایمن کنید و ظرف خاک را در جای آرام قرار دهید و روزانه تمیز کنید.

موی متراکم این گربه در تابستان‌های گرم ایران آن را در برابر گرما آسیب‌پذیرتر می‌کند. در روزهای داغ خانه را خنک نگه دارید، آب تازه در چند ظرف فراهم کنید و برس‌کشیدن منظم را برای خارج کردن زیرپشم مرده فراموش نکنید.

آموزش اسکاتیش استریت

اسکاتیش استریت گربه‌ای باهوش و همکار است که با تشویق مثبت به‌خوبی آموزش می‌بیند، هرچند انگیزه‌اش بیشتر خوراکی و توجه است تا خود بازی.

• ظرف خاک و اسکرچر: معمولاً بدون دردسر یاد گرفته می‌شود. هر بار که از اسکرچر استفاده کرد، با خوراکی کوچک تشویقش کنید.
• ترفند: آمدن با صدا زدن اسم، نشستن و آوردن اسباب‌بازی با جلسه‌های کوتاه پنج‌دقیقه‌ای قابل آموزش است.
• عادت به برس و باکس حمل: از بچه‌گربگی برس‌کشیدن، کوتاه‌کردن ناخن و رفتن به باکس حمل را با خوراکی همراه کنید.
• خوراکی تشویقی: چون این نژاد مستعد چاقی است، خوراکی‌ها را خیلی کوچک انتخاب کنید و از سهم روزانه غذا کم کنید.

سلامت و بیماری‌های شایع

مهم‌ترین مزیت اسکاتیش استریت نسبت به فولد، نداشتن ژن تاخوردگی گوش است. این ژن در فولدها باعث استئوکندرودیسپلازی (ناهنجاری غضروف و استخوان) می‌شود، اما استریت‌ها چون این جهش را ندارند، به آن مبتلا نمی‌شوند. با این حال این نژاد از نظر ژنتیکی با فولد و بریتیش پیوند دارد و چند نکته سلامت باید رعایت شود:

• کلیه پلی‌کیستیک (PKD): بیماری ارثی که در آن کیست‌هایی در کلیه ایجاد می‌شود و ممکن است به نارسایی کلیه بینجامد. این بیماری در خطوط اسکاتیش و بریتیش دیده شده است و آزمایش DNA برای آن وجود دارد.
• کاردیومیوپاتی هیپرتروفیک (HCM): ضخیم‌شدن دیواره قلب که در اسکاتیش گزارش شده است. سونوگرافی قلب مولدها و معاینه منظم توصیه می‌شود.
• چاقی: به دلیل آرامش ذاتی و اشتهای خوب، شایع‌ترین مشکل قابل پیشگیری این نژاد است.
• بیماری‌های دندان و لثه: با مسواک‌زدن و معاینه سالانه دهان کنترل می‌شود.

نکته مهم هنگام خرید: از پرورش‌دهنده‌ای بخرید که هرگز فولد را با فولد جفت نمی‌دهد و نتیجه آزمایش PKD و معاینه قلب والدین را ارائه می‌کند. خرید استریت به‌جای فولد انتخابی آگاهانه برای سلامت گربه است.

عقیم‌سازی به‌موقع، واکسیناسیون کامل، ضدانگل دوره‌ای و چکاپ سالانه پایه سلامت این گربه است. این اطلاعات جنبه آموزشی دارد و جایگزین معاینه و توصیه دامپزشک نیست.

اسکاتیش استریت برای چه کسانی مناسب است؟

اسکاتیش استریت برای کسانی مناسب است که شخصیت آرام و صورت گرد و دوست‌داشتنی اسکاتیش را می‌خواهند، اما نگران مشکلات غضروفی فولد هستند.

• مناسب برای: ساکنان آپارتمان، خانواده‌های دارای کودک، صاحبان تازه‌کار، سالمندان و کسانی که گربه‌ای آرام، کم‌صدا و سازگار با حیوانات دیگر می‌خواهند.
• چالش‌برانگیز برای: کسانی که گربه‌ای بسیار فعال و بازیگوش می‌خواهند، افرادی که ساعت‌های طولانی خانه نیستند و تحمل موی ریخته روی مبل و لباس را ندارند.

با کنترل وزن، برس‌کشیدن منظم و چکاپ‌های سالانه، اسکاتیش استریت همدمی آرام و مهربان برای سال‌های طولانی خواهد بود.