گربه روسین بلو

تاریخچه و خاستگاه نژاد روسین بلو

روسین بلو یک نژاد طبیعی است که از گربه‌های بومی شمال روسیه سرچشمه گرفته است. روایت رایج این است که ملوانان در دهه ۱۸۶۰ این گربه‌ها را از جزایر و بندر آرخانگلسک (Archangel) به بریتانیا و شمال اروپا بردند؛ به همین دلیل در گذشته گاهی «گربه آرخانگل» نامیده می‌شد. نخستین حضور ثبت‌شده آن در نمایشگاه گربه، در دهه ۱۸۷۰ در کاخ کریستال لندن بود، جایی که با نام «گربه آرخانگل» در کنار دیگر گربه‌های آبی رنگ به نمایش درآمد.

پرورش نظام‌مند این نژاد در اوایل قرن بیستم در انگلستان و کشورهای اسکاندیناوی آغاز شد. جنگ جهانی دوم جمعیت روسین بلو را به‌شدت کاهش داد و پرورش‌دهندگان برای نجات آن، گربه‌ها را با نژادهای دیگر از جمله سیامی آمیختند. در دهه‌های بعد، تلاش برای بازگرداندن تیپ اصلی نژاد ادامه یافت و امروز روسین بلوهای اروپایی و آمریکایی کمی با هم تفاوت ظاهری دارند.

روسین بلو در شکل‌گیری نژادهای دیگری هم نقش داشته است؛ از جمله نِبِلونگ، که در واقع نسخه نیمه‌موبلند همین گربه است، و هاوانا براون. این نژاد امروز در انجمن‌های بزرگی مانند CFA، TICA، FIFe و GCCF به رسمیت شناخته می‌شود، اما همچنان نژادی نسبتاً کم‌یاب است.

ظاهر و ویژگی‌های ظاهری

روسین بلو گربه‌ای متوسط‌جثه، کشیده و ظریف اما عضلانی است. وزن آن معمولاً بین ۴ تا ۷ کیلوگرم است و نرها درشت‌تر از ماده‌ها هستند. ارتفاع شانه حدود ۲۰ تا ۲۵ سانتی‌متر است. موی متراکم باعث می‌شود گربه کمی درشت‌تر از اندام واقعی‌اش به نظر برسد.

• سر: گُوِه‌ای متوسط و نرم، با پیشانی صاف و بینی مستقیم.
• دهان: گوشه‌های دهان کمی رو به بالاست و حالتی شبیه لبخند به چهره می‌دهد.
• گوش‌ها: بزرگ، پهن در قاعده، نوک کمی گرد و با پوست نازک و نیمه‌شفاف.
• چشم‌ها: گرد و با فاصله زیاد از هم، به رنگ سبز زنده و زمردی.
• بدن و پاها: بدن بلند و باریک با استخوان‌بندی ظریف، پاهای بلند و پنجه‌های کوچک و گرد.
• بالشتک پنجه: صورتی مایل به یاسی (لاوندری).

تغییر رنگ چشم: بچه‌گربه‌های روسین بلو معمولاً با چشمان آبی متولد می‌شوند که بعد زرد یا طلایی می‌شود. حلقه سبز به‌تدریج از دور مردمک ظاهر می‌شود و ممکن است رسیدن به سبز کامل تا حدود دو سالگی یا بیشتر طول بکشد. بنابراین چشم زرد در بچه‌گربه به معنای ناخالصی نیست.

پوشش مو: موی روسین بلو کوتاه، دولایه و بسیار متراکم است؛ زیرپشم نرم و موهای محافظ با نوک نقره‌ای که درخششی شبیه پوست مخملی ایجاد می‌کند. موها از بدن فاصله می‌گیرند و اگر با انگشت روی آن‌ها نقش بیندازید، رد انگشت تا مدتی باقی می‌ماند.

رنگ‌ها: در انجمن‌های CFA و FIFe فقط رنگ آبی یکدست با درخشش نقره‌ای پذیرفته می‌شود. برخی انجمن‌ها، از جمله GCCF، انواع مشکی و سفید را هم با نام کلی «روسی» ثبت می‌کنند. هر گربه خاکستری کوتاه‌مویی روسین بلو نیست؛ چشم سبز، موی دولایه نقره‌ای و بدن ظریف نشانه‌های اصلی این نژادند.

خلق‌وخو و رفتار روسین بلو

روسین بلو گربه‌ای آرام، حساس و بسیار باهوش است که شخصیتی متین و درعین‌حال بازیگوش دارد.

• وفادار به خانواده: پیوند عمیقی با اعضای خانه برقرار می‌کند و اغلب یک نفر را بیشتر ترجیح می‌دهد. دوست دارد صاحبش را در خانه دنبال کند.
• خجالتی با غریبه‌ها: وقتی مهمان می‌آید معمولاً پنهان می‌شود و فقط پس از ارزیابی کافی جلو می‌آید.
• عاشق نظم: به برنامه ثابت غذا و بازی عادت می‌کند و از تغییرات ناگهانی، جابه‌جایی وسایل یا سروصدای زیاد آزرده می‌شود.
• کم‌صدا: صدایی آرام و ملایم دارد و به‌ندرت پرحرفی می‌کند.
• بازیگوش و ورزشکار: در پریدن و بالا رفتن بسیار چابک است و تا سه یا چهار سالگی رفتارهای نوجوانانه را حفظ می‌کند. حافظه خوبی دارد و اسباب‌بازی‌های محبوبش را به خاطر می‌سپارد.
• مستقل: تنهایی چندساعته را بهتر از بسیاری از نژادهای وابسته تحمل می‌کند، به شرطی که پس از بازگشت شما توجه کافی بگیرد.

نگهداری از گربه روسین بلو

تغذیه

روسین بلو معمولاً اشتهای خوبی دارد و اگر غذا آزادانه در دسترسش باشد، به‌راحتی اضافه‌وزن پیدا می‌کند. به همین دلیل:

• غذا را در دو تا سه وعده مشخص با مقدار اندازه‌گیری‌شده بدهید، نه کاسه همیشه پر.
• ترکیب غذای خشک باکیفیت (با پروتئین حیوانی به‌عنوان جزء اصلی) و غذای مرطوب، هم سیری بیشتری می‌دهد و هم آب بدن را تأمین می‌کند.
• مصرف آب کافی برای سلامت کلیه و مجاری ادراری اهمیت دارد؛ آبخوری فواره‌ای و چند ظرف آب در نقاط مختلف خانه کمک می‌کند.
• خوراکی‌های تشویقی را از سهم روزانه کم کنید و وزن گربه را هر ماه بسنجید.

چون روسین بلو به نظم حساس است، تغییر نوع غذا را به‌تدریج و طی یک هفته انجام دهید.

آراستگی و نظافت

موی دولایه روسین بلو برخلاف تراکمش، ریزش کمی دارد و به‌ندرت گره می‌خورد. یک بار برس‌کشیدن در هفته با برس نرم یا دستکش مخصوص کافی است و بیشتر روسین بلوها از این کار لذت می‌برند. در فصل تعویض مو ممکن است ریزش کمی بیشتر شود.

• حمام: تقریباً هیچ‌وقت لازم نیست.
• ناخن: هر دو تا سه هفته کوتاه شود.
• دندان: مسواک‌زدن منظم با خمیردندان مخصوص گربه توصیه می‌شود.
• ظرف خاک: روسین بلو به تمیزی بسیار حساس است و ممکن است ظرف کثیف را نپذیرد؛ آن را روزانه تمیز کنید.

بازی و تحرک

روسین بلو با اینکه آرام به نظر می‌رسد، بازی را دوست دارد. روزانه دو جلسه ۱۵ دقیقه‌ای بازی با چوب‌پَر، توپ یا اسباب‌بازی‌های پازلی غذا هم بدن را فعال نگه می‌دارد و هم از چاقی پیشگیری می‌کند. بسیاری از روسین بلوها اسباب‌بازی را برمی‌گردانند. درخت گربه بلند و قفسه‌های دیواری برای این گربه چابک و ارتفاع‌دوست ضروری است و اسکرچر مناسب از آسیب به مبلمان جلوگیری می‌کند.

زندگی در آپارتمان

روسین بلو یکی از بهترین نژادها برای زندگی آپارتمانی است: آرام است، صدای کمی دارد، فضای زیادی نمی‌خواهد و با سبک زندگی خانگی کاملاً سازگار است. نگهداری کاملاً خانگی همراه با پنجره‌ها و بالکن توری‌دار توصیه می‌شود. چون این نژاد به سروصدا و شلوغی حساس است، یک گوشه آرام و دنج (مثلاً یک خانه گربه یا قفسه بلند) برای پناه‌گرفتن هنگام آمدن مهمان در نظر بگیرید. موی متراکم آن در تابستان‌های گرم ایران دردسر خاصی ایجاد نمی‌کند، اما خانه را در روزهای داغ خنک نگه دارید و آب تازه همیشه در دسترس باشد.

آموزش روسین بلو

هوش بالای روسین بلو آن را به یکی از آموزش‌پذیرترین نژادهای آرام تبدیل کرده است. این گربه سریع یاد می‌گیرد در را باز کند، صدای قوطی غذا را تشخیص دهد و برنامه روزانه شما را حفظ کند.

• ظرف خاک و اسکرچر: معمولاً بدون دردسر و با تشویق ساده آموخته می‌شود.
• ترفند با کلیکر: آوردن اسباب‌بازی، نشستن یا آمدن با صدا زدن اسم با پاداش خوراکی قابل آموزش است.
• اجتماعی‌سازی: چون این نژاد با غریبه‌ها خجالتی است، از بچه‌گربگی او را به‌آرامی با صداها، افراد و موقعیت‌های مختلف (مثل باکس حمل و رفتن به دامپزشکی) آشنا کنید.
• صبر: روسین بلو به لحن تند و تنبیه بسیار حساس است و ممکن است اعتمادش را از دست بدهد. آموزش باید آرام، مثبت و یکنواخت باشد.

سلامت و بیماری‌های شایع

روسین بلو از سالم‌ترین نژادهای گربه به شمار می‌آید و بیماری ارثی شاخص و رایجی برای آن گزارش نشده است. عمر معمول آن ۱۲ تا ۱۵ سال است و بسیاری از این گربه‌ها تا اواخر نوجوانی هم زندگی می‌کنند. با این حال باید به این موارد توجه داشت:

• چاقی: مهم‌ترین مشکل سلامت این نژاد است و از اشتهای خوب و آرامش ذاتی آن ناشی می‌شود. چاقی خطر دیابت، بیماری‌های مفصلی و مشکلات کبدی را بالا می‌برد.
• مشکلات مجاری ادراری: گربه‌های کم‌تحرک، چاق و کم‌آب‌نوش بیشتر در معرض سنگ و التهاب مثانه‌اند؛ غذای مرطوب و آب کافی پیشگیری اصلی است.
• بیماری‌های دندان و لثه: با مسواک و معاینه منظم دهان کنترل می‌شود.
• ناشنوایی در نوع سفید: در انجمن‌هایی که روسی سفید را می‌پذیرند، آزمایش شنوایی برای گربه‌های سفید مولد توصیه می‌شود.

درباره آلرژی: ادعا می‌شود روسین بلو پروتئین آلرژی‌زای Fel d 1 کمتری تولید می‌کند، اما شواهد علمی محکمی برای این ادعا وجود ندارد و هیچ نژاد گربه‌ای واقعاً ضدحساسیت نیست. فرد حساس پیش از آوردن گربه، باید مدتی با یک روسین بلو در تماس باشد و با پزشک مشورت کند.

عقیم‌سازی به‌موقع، واکسیناسیون کامل، ضدانگل دوره‌ای و چکاپ سالانه پایه سلامت روسین بلوست. این اطلاعات جنبه آموزشی دارد و جایگزین معاینه و توصیه دامپزشک نیست.

روسین بلو برای چه کسانی مناسب است؟

روسین بلو برای کسانی مناسب است که گربه‌ای آرام، تمیز، باهوش و وفادار می‌خواهند که زیاد سروصدا نکند و نگهداری پیچیده‌ای نخواهد.

• مناسب برای: ساکنان آپارتمان، افراد شاغل با برنامه منظم، زوج‌ها و خانواده‌های آرام، صاحبان تازه‌کار و کسانی که گربه کم‌صدا و کم‌ریزش می‌خواهند.
• چالش‌برانگیز برای: خانه‌های بسیار شلوغ و پررفت‌وآمد، خانواده‌هایی با کودکان خیلی کوچک و پرسروصدا، و کسانی که گربه‌ای می‌خواهند که فوراً با هر مهمانی دوست شود.

اگر به روسین بلو زمان بدهید تا به شما اعتماد کند، همدمی آرام، باوفا و بسیار باهوش خواهید داشت که سال‌ها کنارتان می‌ماند.